Het belang van darren

Dit is een theorie over het belang van darren in een bijenvolk. Veel imkers zeggen vaak: “Darren doen niks, ze paren met de koningin en vreten de honing op.” Dat klopt, maar nieuwe inzichten geeft ook aan dat darren helpen bij het warm houden van het volk. Maar laten we eens dieper in gaan naar de functie van de dar in het volk. Een bijenvolk heeft op het moment dat ze darren produceren tussen de 871-2110 darren in een volk[1] en produceert zo’n 5000-15000 darren per jaar[2]. Wat is de precieze functie van een dar? Een dar is er voor gemaakt zich voort te planten. Maar we zien het bijenvolk als 1 organisme (Rudolf Steiner) of als een sociaal superorganisme waarbij iedereen samen werkt in dienst om het volk te behouden en enkele de koningin zich mag voorplanten in het volk en de darren erop gaan om met koninginnen uit buurtvolken te paren. Een bijenvolk zie ik niet als mannelijk noch vrouwelijk, een bijenvolk is of van beide en in de winter geheel vrouwelijk of heel populair gender neutraal.

Voor een diersoort zijn er 3 dingen nodig om de soort in stand te houden:

  1. Voorplanting;
  2. Voedsel;
  3. Een veilig onderkomen.

Op plek 3 staat: “een veilig onderkomen” dat kan een holle boom, rots, schoorsteen of tegenwoordig, en in Nederland en België meestal, bij een imker in een kast of korf. Op plek 2 staat: “voedsel”, dat is nectar en stuifmeel. Daarbij wordt de nectar omgezet in honing en in noordelijke koudere klimaten gebruikt om de winter door te komen op het moment dat er geen voedsel te verzamelen is en het te koud is om buiten te komen. De honing kan door de imker worden vervangen door suikerwater. Stuifmeel is bijna niet te vervangen. Dan kom je op nummer 1: “voorplanting”. Ieder levend organisme zal zich voorplanten, doen ze dat niet dan houden ze de soort niet in stand of op z’n minst verspreiden ze hun eigen genen niet. Iedere imker weet wel dat een bijenvolk op een gegeven moment wilt gaan zwermen. Dit noem ik in dit geval de vrouwelijke weg van de voortplanting. Een bijenvolk kan zich splitsen, zoals cellen dat doen bij het ontwikkelen van een kind of bacteriën die zich ook in tweeën delen. De vrouwelijke weg, het zwermen, is zeer riskant, het nieuwe volk moet genoeg nectar verzamelen en bij nazwermen moet een koningin nog op bruidsvlucht, een grote kans dat zo’n volk de eerste winter niet haalt.

Nu wordt het interessant. Een andere manier van voortplanting in het volk is door er darren op uit te sturen en dit is een stuk veiliger, de mannelijke weg van voortplanting. Het maakt voor een volk niet uit of een dar ziek, zwak en misselijk is, of wordt gegeten door een vogel, deze dar plant zich dan niet meer voort en verspreid zo geen zwakke genen, omdat hij ziekte gevoelig is of te dom was om van die vogel te ontsnappen. Is er een te grote ziekte onder de darren, dan sluit dit volk zich ook uit van verdere voortplanting, de darren kunnen of niet vliegen of zijn te zwak om achter een koningin aan te gaan, die sneller kan vliegen dan welke dar dan ook of de darren zullen geen sperma hebben. Op die manier kunnen zo enkel de sterkste darren zich voortplanten.

Zoals in mijn rijtje zie je dat voorplanting op nummer 1 staat, alle organismes zullen zich koste wat het kost voorplanten. Er zijn wel dieren die een jaar overslaan, maar in het geval van bijen, kunnen ze er voor kiezen niet te zwermen. Kiezen ze daarvoor dan zullen ze vrijwel altijd toch darren groot brengen en erop uit sturen. Darren vliegen 5-17 km ver weg vliegen[3] naar koninginnen die wel geboren zijn bij buurtvolken zo kan dit volk zich toch nog voortplanten zonder zelf veel bijen en mogelijk hele volken te verliezen. Een volk is er dus op gemaakt zo’n kwalitatief goede en sterke darren te kweken, daarna zal pas het zwermen volgen en dan pas het verzamelen van voedsel. Uiteraard verzamelen bijen honing, maar de voortplanting zal toch altijd belangrijker zijn, dat blijkt ook wel omdat ze zoveel darren kweken waarvan er uiteindelijk maar weinig zich zullen voortplanten en zelf maar 31,5% sperma blijkt te hebben[4]. Ook krijgen darren 2,8 keer zoveel verzorgingstijd als werksters[5], ze willen dus echt goede darren hebben. Zo kun je ook zeggen dat alle honing en stuifmeel die verzameld wordt een brandstof is zoor het produceren van sterke en gezonde darren en dat het bijenvolk geen honingproducent is.

Ook zullen de werksters in een hopeloos moerloos volk eitjes leggen, dit volk is natuurlijk ten dode opgeschreven, maar het is haar allerlaatste redmiddel om haar genen te verspreiden. Dat deze darren waarschijnlijk meestal inferieur zijn kunnen de werksters waarschijnlijk niet weten en dit laat nog eens zien dat de werkster in dienst van het volk als een geheel werken en de werksters genetisch een dode weg zijn, maar wat is een betere keuze in dit geval?

Deze theorie heb ik over genomen van Luc Pintens van hapicultuur.be[6]. Toen ik met bijenhouden begon kon ik er niet over uit dat de darren maar luilakken zijn. Deze theorie geeft een andere kijk op de functie van de darren en het volk. Ook heeft dit er voor mij voor gezorgd dat ik geen darrenbroed meer snijd. In deze nieuwsbrief[7] van hapicultuur.be kun je het verhaal van het belang van de darren lezen.

 


Bronnen:
[1] Darren Interessanter dan men denkt, pagina 10 – tussen de 871-2110 en volgens Weiss tussen de 900-2000 – https://www.bijenhouden.nl/index.php/downloads/category/2-bijen?download=8:dar
[2] Darren Interessanter dan men denkt, pagina 24 – volgens Weiss worden er tussen de 5000-15000 darren per jaar gekweekt in een volk https://www.bijenhouden.nl/index.php/downloads/category/2-bijen?download=8:dar
[3] Darren Interessanter dan men denkt, pagina 27 – gemiddeld tussen de 12-17 km naar een darrenverzameplaats, volgens Rutner 5-7 km – https://www.bijenhouden.nl/index.php/downloads/category/2-bijen?download=8:dar
[4] Darren Interessanter dan men denkt, pagina 21 – Het onderstaand overzicht uit (Darren 2) levert het volgende beeld genomen uit een steekproef van 489 darren, dat 31,5% van de geslachtsrijpe darren sperma bezittenen slechts 11% veel – https://www.bijenhouden.nl/index.php/downloads/category/2-bijen?download=8:dar
[5] Darren Interessanter dan men denkt, pagina 7 – De verzorging van darrenlarve blijkt ongeveer 2.8 maal zoveel tijd te vergen dan de tijd benodigd voor de verzorging van een werksterlarve. – https://www.bijenhouden.nl/index.php/downloads/category/2-bijen?download=8:dar
[6] Website Luc Pintens: www.hapicultuur.be
[7] Nieuwsbrief Luc Pintens over het belang van darren – http://hapicultuur.be/nl/nieuwsbrieven.html?view=download&id=3